PAULO ROBERTO DA CONCEIÇÃO OLIVEIRA (contra-mestre Paulinho),
O PAULO ROBERTO DA CONCEIÇÃO OLIVEIRA ( contra-mestre Paulinho), 
γεννήθηκε στις 14 Οκτωβρίου του 1970, στην πόλη του Σάντος - Πολιτεία του Σάο Πάουλο /Βραζιλία.
Άρχισε να παίζει capoeira (μαθαίνει και συνεχίζει να μαθαίνει) σε ηλικία 8 ετών, με  mestre (και πατέρα) τον ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΤΕΛΕΣ ΝΤΕ ΟΛΙΒΕΪΡΑ - 'GR?O MESTRE SOMBRA  (Σκιά)'', ιδρυτή, διευθυντή και βασικό mestre του Συνδέσμου Capoeira Senzala της πόλης Σάντος.


        Με πτυχίο Φυσικής Αγωγής από την πρώην ''AELIS'', (νυν Unimonte) πήρε τον τίτλο 'Formado  στην capoeira'' (''εκπαιδευόμενος'') στις 10 Ιανουαρίου 1990, στην πόλη Σάντος - Σάο Πάουλο/ Βραζιλίας, από τα χέρια του Grão Mestre Sombra. Είναι 17 έτη που έχει αφιερώσει στην διδασκαλία της τέχνης capoeira (11 στη Βραζιλία και 6 στην Ευρώπη).
        Με εθνικές και διεθνείς συναντήσεις, κοινωνικά προγράμματα, μεταξύ άλλων) εκ των οποίων τα 12 έτη ως εκπαιδευόμενος (μαθητής) και τα 17 ως εκπαιδευτής (καθηγητής - θα μπορούσε ο εκπαιδευτής να θεωρηθεί ένας αιώνιος μαθητής που μαθαίνει βοηθώντας άλλους να μάθουν), είναι 29 χρόνια προσπαθειών, λαθών και ευστοχιών, μέσα στην τέχνη capoeira. Εργάστηκε για 4 χρόνια ως εκπαιδευτής ενός προγράμματος του Δήμου της πόλης Σάντος, πρόγραμμα capoeira στα σχολεία (1992-1996), υπήρξε για 5 καθηγητής της capoeira στη Γυμναστική Ακαδημία Winner (Σάντος - Σάο Πάουλο), παρέδωσε μαθήματα σε 3 διεθνείς συναντήσεις που οργανώθηκαν από το Μεγάλο Mestre Sombra (Σκιά) (2000 - 2002 - 2004) και σε διάφορες Ευρωπαϊκές πόλεις:  
 
  • ΙΣΠΑΝΙΑ - Βαρκελώνη, Χιρόνα
  • ΓΑΛΛΙΑ -   Παρίσι , Τουλούζη
  • ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ - Οπόρτο
  • ΓΕΡΜΑΝΙΑ- Βρέμη
  • ΝΟΡΒΗΓΙΑ - Οσλο
  • ΟΛΛΑΝΔΙΑ - Χάρλεν
  • ΑΓΓΛΙΑ - Λονδίνο
  • ΕΛΒΕΤΙΑ - Γενεύη (Δεν παρέδωσε σεμινάριο, απλώς συμμετείχε σε ένα συμβάν).
  • ΕΛΛΑΔΑ - Αθήνα, Θεσσαλονίκη.
   
          Ήρθα στην Ευρώπη (Βαρκελώνη - Ισπανία) το 2000 μέσω του mestre Chinax? (Σινάσε), για ένα διάστημα 3 μηνών. Το επόμενο έτος (2001) πέρασα κάποιο διάστημα στο Όσλο - Νορβηγία, παραδίδοντας μαθήματα στο ''Όσλο Capoeira Klubb'' (Καθηγητής Gerald Taylor και εκπαιδεύτρια Agnes), εντούτοις λόγω κάποιων παραγόντων όπως το κλίμα, η έλλειψη πείρας από μέρους μου, η υγεία της οικογένειά μου κλπ, δεν προσαρμόστηκα και γύρισα στην Βραζιλία.        
         Το ίδιο έτος επέστρεψα Ισπανία ωστόσο τώρα με μεσολάβηση του Mestre Ediandro και μιας μαθήτριάς του (της Lara Palma Rosanes), για να συμμετάσχω σε ένα βάπτισμα capoeira και κατέληξα να μείνω εκεί. Τον Ιούνιο του 2001, η πρόσκληση του mestre Ediandro ο οποίος έχει μια ομάδα στην Αθήνα - Ελλάδα, έφτασα στην Αθήνα. Άρχισα να παραδίδω μαθήματα σε ένα στούντιο χορού, έκανα μαθήματα για 5 χρόνια (3 Ιουνίου 2001 έως 17 Δεκεμβρίου 2006).

        Τον Ιανουάριο του 2007 άνοιξα μια δική μου σχολή( δική μου και των μαθητών /μαθητριών μου). Μια σχολή, όπου η μόνη υπάρχουσα δραστηριότητα είναι η capoeira, και με αυτό δίνω τη δυνατότητα σε όλους να βρεθούν πλησιέστερα στον κόσμο της capoeira. Επίσης τώρα έχω πλέον περισσότερη ''ελευθερία'' δράσης, και ''ενεργό'' φωνή. Έχοντας έτσι τα πράγματα, έχω καλύτερες συνθήκες, ώστε να εξυπηρετώ καλύτερα όλους (-ες) εκείνους (-ες)  που έχουν ενδιαφερθεί να γνωρίσουν παθητικά ή ενεργητικά την τέχνη  capoeira.

Χωρίς κάτι περισσότερο προς το παρόν

ROBERTO TELES DE OLIVEIRA - GRÃO MESTRE SOMBRA.
"Όσο θα βλέπει  ο ήλιος τη γη, θα υπάρχει η σκιά"
 













            Στην επιστροφή του το 1963 γνώρισε μια ομάδα από capoeiristas που μαζεύονταν κάθε Κυριακή στην Ντας Ολιβέϊρας απέναντι από το μπαρ κάποιου κυρίου με το όνομα Ζούκα (αιωνία του η μνήμη), για να παίξουν capoeira. Ήταν άτομα ταπεινής καταγωγής, εργαζόμενοι από τα Βορειοανατολικά  της χώρας (κτίστες, εργάτες συσκευασίας σακιών, ξυλουργοί, βοηθοί εργάτες γενικά, μεταξύ άλλων επαγγελμάτων) των οποίων ο σκοπός των συναντήσεων αυτών κατέληγε στην προσπάθεια να μην χάσουν τους δεσμούς με την κουλτούρα τους,  με τα έθιμά τους, και τελικά κατέληγε να είναι μια μορφή ξανανταμώματος  με τις ρίζες τους, με τους εαυτούς τους. Υπεύθυνος εκείνου του κύκλου ήταν κάποιος κύριος που λεγόταν Olimpio Bispo dos Santos (αιωνία του η μνήμη) ή, σύμφωνα με το mestre Sombra, mestre  Bispo. Ο mestre Sombra συστήθηκε σε αυτήν την ομάδα από έναν από τους αδελφούς του και έκτοτε άρχισε να παίρνει μέρος στους κύκλους που γίνονταν τις Κυριακές, και κατά συνέπεια (που πιστεύω αποτέλεσε μια σταθερά για το παρελθόν της capoeira) υιοθέτησε ως υπεύθυνο εκείνου του κύκλου, το mestre Βίσπο. Το 1972, μετά το θάνατο του mestre Βίσπο, ο mestre Sombra ίδρυσε το σύνδεσμο της capoeira Zumbi. Το 1974 γράφτηκε στην Ομοσπονδία της capoeira του Σάο Πάουλο, όπου πληροφορήθηκε ότι υπήρχαν πολλές σχολές capoeira με το όνομα zumbi , οπότε ο mestre Sombra αποφάσισε να αλλάξει το όνομα της σχολής του, σε σύνδεσμο της capoeira senzala. Το ξεκίνημα δεν ήταν εύκολο, η capoeira ακόμη υφίστατο διακρίσεις, και συνεπώς ήταν δύσκολο να βρει μέρος για τα μαθήματα, και μαθητές για να την εξασκήσει. Το 1975 ο mestre Sombra μετακόμισε στην οδό Μπας Κούμπας 227, (το μέρος εκείνο υπάρχει μέχρι σήμερα) και με αυτό σταθεροποίησε τη δουλειά του στην τέχνη capoeira όντας ένας από τους άμεσους υπεύθυνους για την άνοδο της capoeira στην πόλη του Σάντος/Σάο Πάουλο - Βραζιλία. Το 90% των σχολών capoeira που έδρευαν στο Σάντος είχαν κάποια άμεση ή έμμεση σχέση με το Σύνδεσμο της capoeira senzala του Σάντος. Είναι μαθητές του mestre Sombra, ή ακόμη και μαθητές μαθητών, που καταλαμβάνουν τη διεύθυνση τέτοιων σχολών. Ο mestre Sombra υπήρξε επίσης ο πρώτος mestre της πόλης Σάντος που έφερε για συμβάντα της περιοχής ονομαστούς mestres  στο χώρο της capoeira, όπως οι Mestres canjiquinha, joão pequeno de pastinha, joão grande de pastinha, gato, suassuna, brandãozinho, lua de bobô, moraes, cobrinha mansa, nenêl, acordeon, jogo de dentro, Brasilia, gladson, waldenor, raimundo dias, μεταξύ άλλων. Από την οπτική γωνιά του mestre Sombra, η capoeira είναι η ανάγκη του καθενός , είναι η υπέρτατη έκφραση της κουλτούρας κάθε λαού. Ο mestre Sombra πάντα είχε ως ιδεολογία την εξάπλωση μιας ΜΗ ΒΙΑΙΗΣ capoeira, η αγωνιστική δυναμική της οποίας   σέβεται την σωματική ακεραιότητα των παικτών, και ως εκ τούτου μπορεί να εξασκείται από όλους (-ες) ανεξάρτητα από εκείνο που θέλει να γίνει. - Η  ΠΡΑΚΤΙΚΗ CAPOEIRA ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΙ ΟΥΤΕ ΝΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΕΙ.  ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΕΥΡΥΝΕΙ ΤΟΥΣ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ (Mestre Sombra).  Από τη σχολή του βγήκε ένας μεγάλος αριθμός παικτών capoeira,  εκ των οποίων κάποιοι ασχολούνται ακόμη και άλλοι ανενεργοί μιλούν ακόμη γι' αυτήν,  καθώς κάποιοι από αυτούς  είναι πολύ γνωστοί και σεβαστοί για την ικανότητά τους στην αγωνιστική τέχνη, ή ακόμη  για τον τρόπο με τον οποίο διευθύνουν τις αντίστοιχες εργασίες τους στην capoeira.  Μπορούμε να βεβαιώσουμε χωρίς δυσπιστία ότι ο σύνδεσμος της capoeira senzala της πόλης του Σάντος είναι "ΕΞΑΓΩΓΙΚΟ ΕΙΔΟΣ"  ενόψει μεγάλου αριθμού μαθητών του mestre Sombra που δραστηριοποιούνται στο εξωτερικό:

  • Mestre Beija-flor - Παρίσι/Γαλλία
  • mestra silvia - Λονδίνο/Αγγλία
  • mestre marcos - Λονδίνο/Αγγλία
  • mestre chinaxê - Βαρκελώνη/Ισπανία
  • mestre ediandro - Βαρκελώνη/Ισπανία
  • Mestre Valdir - Λήντς/Αγγλία
  • contra-mestre Paulinho - Αθήνα/Ελλάδα
  • contra-mestra maria Pandeiro - Βρέμη/Γερμανία
  • Professor michel - Λονδίνο/Αγγλία
  • Monitor geraldo -  Χάρλεν /Ολανδία
  • Estagiária Lisette - Χάρλεν /Ολανδία

    Αυτό δίχως να υπολογίσουμε, στους ανωτέρω προαναφερθέντες formados, mestres, contra-mestres και professores που δραστηριοποιούνται στην Ευρωπαϊκή ήπειρο.

        Εν ενεργεία Εκπαιδευθέντες από το mestre Μπέϊζα-Φλορ:

  • contra mestre folker (Χιρόνα/Ισπανία)
  • Professora Luana (Παρίσι/Γαλλία)   
  • Professor  carcará (Παρίσι/Γαλλία)   
  • Professor betinho  (Παρίσι/Γαλλία)   

         Εκπαιδευθέντες από τη mestra silvia κα από το mestre marcos:

  • Professor Gerard taylor ( Όσλο/ Νορβηγία)
  • Professor tijolo (Μάντσεστερ/Αγγλία)
  • monitor largatixa (Λονδίνο/ Αγγλία)
  • monitora Agnes (Όσλο/Νορβηγία)
  • monitor rizadinha (Λονδίνο/ Αγγλία)

          Εκπαιδευθέντες από το mestre Chinax?:

  • contra mestra Lerinha (Βαρκελώνη/ Ισπανία) 
  • contra mestre Papagaio (Βαρκελώνη/ Ισπανία)   -                            
  • contra mestre angola  (Αγκόλα/Αφρική)*
  • Professor piabinha ( Γρανάδα/Ισπανία)
  • Professor gafanhoto (Βαρκελώνη/Ισπανία)
  • Treinel zebra ( ?/ Ιταλία)

          Εκπαιδευθέντες από το mestre Ediandro:
  • formado Juli (Ταρραγόνα/Ισπανία)
  • formado manel (Αθήνα/Ελλάδα)

          Εκπαιδευθέντες από τον Contra Mestre Paulinho:
  • Monitor Dudu (Αθήνα/Ελλάδα)

Όπως μπορείτε να διαπιστώσετε, τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους, και η δουλειά που πραγματοποίησε ο mestre Sombra αποτελεί ζωντανή και ενεργό απόδειξη του τι σημαίνει mestre Sombra. Αυτό γιατί δεν αναφέρονται άλλοι σημαντικοί capoeiristas προερχόμενοι από την ¨αλυσίδα¨ του mestre Sombra που να δραστηριοποιούνται σήμερα στην Ευρώπη (mestre Eduardo storti, mestre ocho, monitor Thiago, Professor andr?, professores julio cesar e maia, professor nen?), ο κατάλογος είναι μακρύς και αυτό επαληθεύει τη δυνατότητα του συνδέσμου  senzala της πόλης του Σάντος στο πρόσωπο του mestre Sombra.
Μεταξύ των αναρίθμητων προγραμμάτων που εκπόνησε ο mestre Sombra, ξεχωρίζουν:

  • ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ CAPOEIRA ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΣΑΝΤΟΣ
  • ΑΦΡΟ-ΒΡΑΖΙΛΙΑΝΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ  CAPOEIRA
  • ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ CAPOEIRA ΣΕ ΚΕΝΤΡΑ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ.
  • ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΕ ΩΣΤΕ Η CAPOEIRA ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΕΙ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΣΑΝΤΟΣ,ΟΠΟΥ Η ΙΔΙΑ (Η CAPOEIRA),  ΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΑΘΛΗΜΑ ΚΑΙ ΧΟΜΠΙ.
  • ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΗΣ CAPOEIRA ΣΤΟΥΣ ΑΝΟΙΧΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΤΟ 1987 ΣΤΟ ΣΑΝΤΟΣ.

Μερικές κουβέντες για τον  mestre Sombra. (από μαθητή προς mestre)

Μερικοί άνθρωποι είναι γνωστοί από τα γεγονότα, τη δράση και τις αντιδράσεις τους.
Πολλούς (-ές) τους (τις) σέβονται, θαυμάζουν, αγαπάνε.
Άλλους (-ές) τους (τις) φοβούνται, μισούνε και απορρίπτουν.
Ένας mestre της capoeira πριν από οποιοιδήποτε χαρακτηρισμό είναι μια ανθρώπινη ύπαρξη όπως όλοι μας. Με τις αρετές του και τα ελαττώματα του.  Το να είσαι mestre δεν σημαίνει ότι έχεις πάντα δίκιο, ή ότι δεν εξαπατήθηκες ποτέ, δεν έκανες λάθος, δεν έσφαλες.
Mestre, κατ' όπως το νιώθω, θα έπρεπε να  είναι χαρακτηρισμός που αποκτάται με το πέρασμα του χρόνου, από τις χαρές και τις λύπες μέρα με την ημέρα. Από τα ψέματα και τις αλήθειες όπου συνειδητά ή εμπλεκόμαστε, ή αφηνόμαστε να εμπλακούμε.  Η ενεργός εμπειρία του (της) στην τέχνη που αυτός (-ή) αντιπροσωπεύει, πρέπει να είναι μεταφράζεται σε χρόνια και χρόνια θεωρητικών και πρακτικών παραδειγμάτων. Ο Mestre δεν είναι παρά ένας μαθητής  ανώτερης βαθμίδας. Όταν ο mestre μιλά, επιβάλλεται. Όχι με τη σωματική του δύναμη ή με την ένταση της φωνής, αλλά με τη λεπτότητα και την κομψότητα της σοφίας του.  Σε στιγμές ταραχής εκείνος (-η) δίνει τη λύση.  Οι κριτικές του (της) δεν είναι (ή τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να είναι) καταλυτικές, αλλά  αναγεννητικές, καθησυχαστικές, διαφωτιστικές και εν τέλει εποικοδομητικές. Η δύναμη παρότρυνσής του (της) πρέπει να διέπεται από την εσωτερική κατάκτηση του στοιχείου ή της ομάδας στοιχείων  στο να "παροτρύνονται". Ένας Mestre κάνει τη ζωή του παράδειγμα και όχι προειδοποίηση. Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΕΙΝΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ,  ΚΑΙ ΟΧΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΣΕ ΙΔΙΟΤΡΟΠΙΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΡΤΗΣΕΙΣ.   Ο mestre Sombra εκπληρώνει αξιέπαινα όλα τα παραπάνω κριτήρια. Η γεμάτη σοφία φιλοσοφία του είναι φορτωμένη στα τόσα χρόνια της ενεργούς ζωής του, από χαρές, απογοητεύσεις, στάσεις πιστές αλλά και προδοτικές απέναντί του, μεταξύ άλλων, που αποτελούν μέρος της πορείας ενός mestre.  Θα ήταν ουτοπία να περιμένει κανείς όλοι (-ες) να τον σέβονται, καθώς μόνο ο Χριστός έγινε σεβαστός από όλους.
      Ο mestre Sombra μιλάει για την capoeira με την κομψότητα ενός πουλιού, όταν κάθεται να κελαηδήσει στην κορφή ενός τεράστιου δέντρου. Η δύναμη του πνεύματός του συγκρίνεται με τον άνεμο, όταν  φυσά δυνατά κάνοντας κύματα στη θάλασσα. Το όραμά του στην τέχνη capoeira έχει την ίδια δύναμη εμβέλειας  με αυτήν ενός αητού.
       Ο κύριος αυτός δεν είναι τέλειος, γιατί είναι άνθρωπος και στους  ανθρώπους δεν επιτρέπεται να υπάρχει τελειότητα. Είναι κάτι που ανήκει στον Παντοδύναμο Θεό.     

ΜΑΚΡΟΗΜΕΡΕΥΣΗ ΣΤΟΝ  GRÃO MESTRE SOMBRA


ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ
ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ
Όνομα: ROBERTO TELES DE OLIVEIRA .
Ημερομηνία Γεννήσεως : 06/02/1942.
Τόπος : Σάντα Ρόζα ντε Λίμα - Αρκαζού/Σερζίπε, Βραζιλία.

          Έφτασε στην πόλη του Σάντος (Σάο Πάουλο /Βραζιλία) το 1962, με στόχο να δουλέψει και να έχει έτσι μια πιο ευχάριστη ζωή. Δούλεψε σαν ελαιοχρωματιστής, εισπράκτορας σε τρόλεϊ, θυρωρός, φορτοεκφορτωτής. Είχε την πρώτη του επαφή με την τέχνη capoeira στη γενέτειρά του, στα κόλπα του δρόμου ήδη από την παιδική ηλικία. Έλαβε το παρατσούκλι Sombra (Σκιά) από τους φίλους του λόγω της επιδεξιότητάς του να " παίζει capoeira", το να παίξει κανείς capoeira μαζί του,  ήταν σαν να προσπαθούσε να πιάσει την ίδια τη σκιά του.